روش های ارتودنسی

ارتودنسی ثابت بهتر است یا متحرک؟

که هر کدام این روش ها کاربرد، مزایا و معایب خود را دارند. مثلا برای درمان های هدایت رشد فک که در طول دوره رشد بیماران صورت می گیرد ارتودنسی ثابت تقریبا” کمکی نمی تواند بکند و باید از روش های متحرک استفاده کرد. از سویی ردیف کردن دندان ها به صورت دقیق و با رعایت جزئیات تنها توسط ارتودنسی ثابت انجام می شود.
از مهمترین مزایای ارتودنسی ثابت، کاهش نیاز به همکاری بیمار در خصوص گذاشتن مرتب دستگاه می باشد و البته اینکه نیروی وارده به دندان ها در سه بعد فضایی قابل تنظیم است. مهمترین عیب روش های ثابت ارتودنسی، دقت بالای بیمار در امر رعایت بهداشت دهان و دندان ها می باشد زیرا حضور دستگاه های ثابت داخل دهان روند معمول مسواک زدن و نخ دندان کشیدن را بسیار سخت می کند.
مهترین مزیت ارتودنسی متحرک امکان راحت تر رعایت بهداشت دهان در مقیاسه با ارتودنسی ثابت است. به این صورت که حین غذا خوردن و مسواک زدن بیمار می تواند پلاک یا دستگاه متحرک خود را بردارد. همین امر مهمترین عیب روش متحرک را نیز رقم می زند. به این مفهوم که به دلیل قابلیت گذاشتن و برداشتن از سوی بیمار، نیاز به همکاری بالای بیمار در استفاده مرتب دارد.

ارتودنسی متحرک:

در این روش ارتودنسی از دستگاه ها و پلاک های متحرک استفاده می شود. ارتودنسی متحرک به طور کلی برای دو دسته از درمان ها مورد استفاده قرار می گیرد:

مرتب کردن دندانها، و هدایت رشد فک (ارتوپدی فک).

مرتب کردن دندان ها

معمولا مرتب کردن دندان ها به کمک ارتودنسی متحرک نسبت به ارتودنسی ثابت کمتر دارای دقت کمتری می باشد و بیشتر محدود به کودکان و نوجوانان است.

ارتوپدی فک

برای هدایت رشد فک در سنین رشد می توان از دستگاه های متحرک معینی . ناهنجاری هایی نظیر جلو بودن فک پایین، عقب بودن فک پایین، انحراف فک و …

ارتودنسی ثابت:

براکت های ارتودنسی

نگین های فلزی هستند که روی دندان ها چسبانده می شوند. البته انواع دیگری به شکل براکت های سرامیکی نیز وجود دارد که همرنگ دندان ها بوده و مزیت کمتر دیده شدن دستگاه ارتودنسی را دارا هستند.

بند

حلقه های فلزی که دور دندان های آسیای اول یا دوم قرار داده می شوند.

جداکننده

حلقه های لاستیکی که قبل از قرار دادن بند ها بین دندان های عقب قرار می گیرد تا فضای لازم برای قرارگیری بند ها را ایجاد کنند.

اورینگ

حلقه هایی کشی با انواع رنگ ها که پس از قرار دادن سیم روی تک تک براکت ها می گذارند تا سیم را بین براکت ها نگه دارد.

سیم ارتودنسی

سیم پیوسته ای که از عقب به جلو روی تمام براکت ها قرار می گیرد و با اعمال نیرو سبب حرکت دندان ها می گردد.

هدگیر

همان دستگاه خارج دهانی است که به شکل یک میله فلزی روی صورت قرار می گیرد و دارای قطعه پارچه ای دیگری نیز هست که روی سر و یا گردن نصب می شود.

الاستیک ها

حلقه های کوچک کشی در قطر ها و ضخامت های مختلف که طبق دستور متخصص ارتودنسی برای حرکت دادن دندان ها در جهات مختلف توسط بیمار استفاده می شوند.

ارتودنسی نامرئی (لینگوال):

بر خلاف ارتودنسی ثابت به روش معمولی که در آن وسایل ارتودنسی به سطح خارجی دندان ها متصل می گردند، در ارتودنسی “لینگوال” یا “زبانی” وسایل به سطح داخلی و پشت دندان ها (سمت زبان) متصل شده و کاملا پنهان و غیر قابل ید هستند. ارتودنسی لینگوال حدود ۱۵ سال پیش برای اولین بار به علم ارتودنسی معرفی شد، در آن سال‌ها متخصصین ارتودنسی بر این گمان بودند که این روش به زودی ارتودنسی را دگرگون خواهد کرد و با پیشرفت روزافزون، جایگزین تمامی روش‌های ارتودنسی ثابت می‌شود. اصول کلی این روش مانند ارتودنسی ثابت معمولی است که در آن نیروی ارتودنسی از طریق براکت‌هایی که به سطح دندان چسبانده می‌شود، موجب حرکت آن به محل مناسب می‌شود. این تکنیک فوق العاده پیشرفته برای افراد بزرگسالی که تمایل به بهبود وضعیت دندان های خود دارند اما نگران مشاهده شدن وسایل ارتودنسی هستند، راه حل مناسبی است. این روش را نباید با درمان های ارتودنسی ثابتی که در آن از وسایل همرنگ دندان استفاده می شود و نامریی خوانده می شوند، اشتباه گرفت. در این روش به علت متصل شدن وسایل به سطوح داخلی دندان ها، وسایل ارتودنسی کاملا پنهان می باشد ولی یکی از مهمترین نگرانی ها امکان آسیب و آزار زبان و اشکال در صحبت کردن و غذا خوردن است. همانگونه که در درمانهای ارتودنسی ثابت برای عادت کردن لب ها به وسایل ارتودنسی یک یا دو هفته زمان نیاز است، در روش ارتودنسی لینگوال نیز امکان ایجاد ناراحتی در چند هفته اولیه وجود دارد و پس از آن زبان فرد به وضعیت موجود عادت کرده و این مشکل نیز برطرف می گردد.

از دیگر مشكلات ارتودنسی لینگوال، هزینه چند برابر بیشتر این روش نسبت به روش‌های معمول، محدود بودن آن به درمان‌های نسبتا ساده ارتودنسی، طول مدت بیشتر درمان و پروسه های لابراتواری پیچیده می باشد. متاسفانه در حال حاضر ارتودنسی لینگوال هنوز نمی‌تواند در اکثر درمان‌های ارتودنسی جایگزین قابل اعتمادی برای ارتودنسی ثابت باشد و تنها جهت رفع نامنظمی‌های بسیار ساده و مختصر دندان‌ها آن هم در افرادی که به دلیل شرایط کاری‌شان به هیچ وجه نمی‌توانند ظاهر وسایل ارتودنسی معمول را بپذیرند، توصیه می‌شود.

ارتودنسی دیمون:

این روش جزء جدید ترین سیستم های ارتودنسی روز دنیا می باشد. دراین روش به جای استفاده از براکت های معمول که رد آن از کش برای نگه داشتن سیم ارتودنسی استفا می شود، از براکت هایی با قابلیت باز و بسته شدن کشویی استفاده می شود. سیستم دیمون به گونه ای طراحی شده است که بیمار به آسانی بتوانید اطراف سیم ها و براکت ها را تمیز کنید. در حالی که در روش های معمول پلاک های میکروبی اطراف کش ها، براکت ها و سیم های ارتودنسی جمع می شوند و رعایت بهداشت دهان را به ویژه برای کودکان کم سن دشوار خواهد کرد. این سیستم علاوه بر افزایش بهداشت براکت ها و رفع معضل تغییر رنگ کش های دور براکت سازگاری بیشتری با سیستم استخوانی و عضلات فک و صورت دارد.

این فناوری از سال ۲۰۰۶ در ایران نیز به عنوان جدیدترین متد در رشته ارتودنسی که هم اکنون در اروپا و آمریکا مورد استفاده قرار می گیرد ارائه می شود.

امکان تسریع درمان با این مدل از براکت ها تنها در حدود چند ماه آن هم در مورد کیس هایی امکان پذیر است که قرار نیست دندانی از دهان آنها خارج شود. تا به امروز به رغم پیشرفتهای شگرفی که در ابزارهای درمانی صورت گرفته است، هنوز شیوه و راهکار درمانی فراگیری که بتواند مدت زمان درمان را به صورت محسوسی کاهش دهد، ابداع و یا معرفی نشده است.

در مورد ادعای کاهش میزان درد ارتودنسی با استفاده از سیستم دیمون باید گفت که اصولا ارتودنسی تنها در یکی دو روز اول درمان آن هم در مورد برخی بیماران با درد و ناراحتی جزئی همراه است بنابراین تفاوت چشمگیری در مقدار درد با استفاده از این سیستم و براکت های معمولی وجود ندارد.
در مورد تعداد دفعات مراجعه بیمار به متخصص ارتودنسی نیز اساسا بدون توجه به نوع براکت های بکار رفته جهت درمان، بیمار باید ماهی یکبار به متخصص ارتودنسی خود مراجعه کند زیرا معمولا هر ماه کش ها و فنرهای دستگاه ها نیاز به بررسی و تنظیم مجدد دارند و بنابراین تبلیغاتی مبنی بر عدم نیاز به مراجعه مکرر به متخصص ارتودنسی با استفاده از برخی سیستم ها که در مجلات و پیک ها مشاهده می شود دروغین می باشد.
اخیرا برخی از دندانپزشکان عمومی که به صورت تجربی و غیرقانونی اقدام به برگزاری کلاس های آموزشی ارتودنسی می کنند این شائبه را ایجاد کرده اند که به کمک سیستم دیمون ضمن رفع نیاز به کشیدن دندان دیگر نیازی به مراجعه به متخصص ارتودنسی جهت درمان بهم ریختگی های دندانی وجود ندارد که با توجه به توضیحات مطرح شده این ادعا نیز محال است.

ارتودنسی سرامیکی (شفاف):

براکت های سرامیکی یا در اصطلاح عامیانه بی رنگ از مواد کامپوزیتی همرنگ دندان ساخته می شوند. این براکت ها از سوی دیگران بسیار کم قابل مشاهده بوده و برای بیماران مشکل پسندی که مایل به دیده شدن دستگاه های ارتودنسی خود نیستند گزینه نسبتا مناسبی است. می توان گفت که اطرافیان حتی تا مدت ها متوجه وجود نگین های ارتودنسی روی دندانهایشان نمی شوند. با این حال براکت های سرامیکی معایبی هم دارند که البته در نسل جدید آنها به مراتب کاهش یافته است از جمله:

۱٫گرانتر بودن

۲٫افزایش طول مدت درمان

۳٫افزایش سختی درمان برای ارتودنتیست

۴٫شکننده بودن

۵٫تغییر رنگ اورینگ ها

۶٫دیباند مشکل تر

ارتودنسی اینویزیلاین:

یکی از روش های جدید ، ارتودنسی اینویزیلاین است در این شیوه بجای براکت و سیم ارتودنسی از پلاک هایی شفاف جهت حرکت دندان ها به حایگاه مناسب استفاده می شود. در واقع بین وضعیت نامرتب دندان ها تا حالت ردیف پیش بینی شده توسط کامپیوتر در لابراتوارهای ویژه ای اقدام به تولید پلاک های بی رنگ متعددی می گردد. هر پلاک چند هفته توسط بیمار روی دندان ها گذاشته می شود و سپس پلاک بعدی جای آن را می گیرد به این ترتیب مانند انیمیشن رفته رفته دندان ها ردیف می گردند.
علی رغم فلسفه جذاب این روش و از همه مهمتر عدم استفاده از دستگاه های فلزی ارتودنسی هنوز به دلایل فنی نتوانسته است جایگزین روش معمول ارتودنسی با سیم و براکت شود. به عبارتی کاربرد آن بیشتر محدود به کیس های خفیف ارتودنسی و تحت شرایط معین می شود. علاوه بر این در ایران اساسا تکنولوژی دیجیتال و لابراتواری آن ورود پیدا نکرده است بنابراین تبلیغات داخلی مبنی بر ارتودنسی با پلاک های شفاف یا ارتودنسی اینویزیلاین و حتی گاهی تحت عنوان ارتودنسی نامرئی به جهت محدودیت های فنی و امکانات درمانی هنوز پشتوانه درستی ندارند.

از سوی دیگر هزینه درمان با این روش نزدیک به ۳ برایر ارتودنسی به روش عادی است عامل دیگری بر اینکه که حتی در کشورهای اروپایی و آمریکا هم مخاطبین زیادی جلب نکرده است. بنابراین بهترین گزینه برای بیمارانی که نمی خواهند دستگاه های ارتودنسی شان زیاد به چشم بیاید استفاده ازبراکت های سرامیکی نسل جدید می باشد.

درباره ارتودنسی: ، دندانپزشک متخصص ارتودنسی

مطب نارمک

هفت حوض نبش مهرانپور غربي نبش ايت ساختمان 588 طبقه 1 واحد 3
تلفن: 88673807

مطب جردن

جردن خيابان آرش، شماره 26 طبقه 3 واحد23 مرکز تخصصی ارتودنسی جردن
تلفن: 77249315